Παρασκευή 2 Ιουνίου 2017

"ΓΙΑΣΜΙΝ, μια ζωή από την αρχή", Παρουσίαση Μαρίας Πετκανοπούλου

Παρουσίαση Μαρίας Πετκανοπούλου[1]
Γιασμίν, μια ζωή από την αρχή, Μερκούριος Αυτζής, εκδόσεις Ψυχογιός
31.05.2017, Ιανός στη Θεσσαλονίκη

Όταν σου απευθύνεται η πρόσκληση να παρουσιάσεις το βιβλίο ενός συγγραφέα, νιώθεις τιμή και μεγάλη χαρά. Μπαίνεις σε μια διαδικασία να μετατρέψεις σε λόγια την εικόνα που έχεις για τον συγγραφέα, αυτά που ένιωσες όταν διάβασες το βιβλίο και να παρουσιαστείς σε ένα κοινό στο οποίο θα τα φανερώσεις. Αφετηρία της προετοιμασίας μου λοιπόν, μια σύμβαση διατήρησης συνέπειας πολυεπίπεδης αναφοράς. Είναι ο συγγραφέας, το ανάγνωσμα, το κοινό και ο εαυτός σου και πρέπει να παραμείνεις συνεπής και στους 4 συμμετέχοντες τη στιγμή της παρουσίασης.
Από αυτήν τη δέσμευση ξεκίνησα να καταγράφω όλα όσα ένιωθα, σκεφτόμουν και ήξερα για τον Συγγραφέα, όλα όσα ένιωσα όταν διάβασα το βιβλίο και όλα όσα θα με συνδέσουν μαζί σας το σύντομο διάστημα που θα κρατήσει η παρουσίαση του βιβλίου.

Μερκούρη, θέλω να σε ευχαριστήσω για την τιμητική αυτή πρόσκληση να είμαι εγώ που θα μιλήσω για τη Γιασμίν σου, στην πρώτη της παρουσίαση. Τον κ. Μερκούρη τον γνωρίζω εδώ και 7 χρόνια και ήταν ο πρώτος συγγραφέας που συνάντησα, όταν αμέσως μετά την έκδοση του πρώτου μου βιβλίου, πήγα στην Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, με μια διάθεση και μια αγωνία διαφορετική από τις προηγούμενες χρονιές. Μίλησα μαζί του λίγες κουβέντες γνωριμίας του χώρου, αλλά αρκετά ενδεικτικές για να διαμορφώσω μια άποψη πολύ θετική, η οποία όχι μόνο διατηρήθηκε, αλλά ενισχύθηκε με τα χρόνια από τη διαπίστωση ότι είναι από τη στόφα των ανθρώπων, που τους ανακαλύπτεις, όταν μιλούν για αυτούς τα έργα τους και όχι οι ίδιοι. Θα μου πείτε χαμηλών τόνων; Όχι, είναι θέμα ήθους στο χώρο. Ο Μερκούρης συνδυάζει δύο ρόλους και τους υπηρετεί χωρίς ο ένας να λειτουργεί εις βάρος του άλλου. Είναι ένας αξιόλογος συγγραφέας και ένας εξίσου αξιόλογος εκπαιδευτικός με μια συνεχή παρουσία εδώ και 18 χρόνια στα λογοτεχνικά πράγματα. Τα 24 βιβλία που τον καθιέρωσαν στον χώρο, γνώρισαν αποδοχή, αναγνώριση και καταξίωση. Πέρσι διάβασα και αγάπησα πολύ το βιβλίο του, «Οι Νότες του παππού ταξιδεύουν» και φέτος ήρθε μια ΓΙΑΣΜΙΝ που αγαπήθηκε το ίδιο, προκαλώντας μου μεγάλη συγκίνηση, για να ολοκληρώσει την εικόνα που έχω για τον συγγραφέα Μερκούρη Αυτζή.
Σ’ αυτό το σημείο θέλω να σου απευθύνω διπλά τα ευχαριστώ γιατί παρουσιάζω με πολλή χαρά το βιβλίο αυτό για τη Γιασμίν, ένα γιασεμί που δεν του επέτρεψαν να ανθίσει εκεί που φύτρωσε, αναγκάστηκε στην αρχή της ζωής του να φύγει με τους γονείς του από την πατρίδα του, για να σωθούν από τον πόλεμο και μέσα από απρόβλεπτους κινδύνους να ψάξει μια ζωή από την αρχή.
Όταν μεγαλώνεις με τα ακούσματα ανθρώπων που χρειάστηκε να αρχίσουν τη ζωή τους από την αρχή, δεν μπορεί παρά διαβάζοντας ένα τέτοιο βιβλίο, να κάνεις ένα ταξίδι στον εαυτό σου και στις μνήμες σου.
Χθες ήταν οι παππούδες μας, σήμερα είναι η Γιασμίν και αύριο; Κανένας δεν ξέρει… Κανένας δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι το τέρας που λέγεται πόλεμος χόρτασε. Γιατί το τέρας, δεν είναι άλλο παρά άνθρωποι, που δεν χόρτασαν από εξουσία, δύναμη, χρήμα και παρανοϊκότητα, που σχεδιάζουν και προκαλούν πολέμους για να κερδίσουν καταστρέφοντας ζωές, δομές, ομορφιές, με αδιαφορία για το ότι το τέρας που εκτρέφουν δεν καταστρέφει μόνο τα λουλούδια αλλά εξαφανίζει και το χώμα όπου ανθίζουν.
Ο κ Αυτζής μας παράδωσε ένα παραμύθι που απευθύνεται σε παιδιά αλλά όπως έλεγε κάποτε ένας Άραβας αφηγητής παραμυθιών ο Χαραντί, τα παραμύθια δεν φτιάχτηκαν για να αποκοιμίζουν παιδιά, αλλά για να αφυπνίζουν τους μεγάλους. Ξέρουμε τι σημαίνει αφυπνίζουν. Μας ξυπνάνε και βλέπουμε τον κόσμο με άλλα μάτια, όχι αυτά της συνήθειας ή του βολέματος αλλά τα μάτια της σκέψης και της κρίσης, της αγωνίας για το ότι οι πόλεμοι πληθαίνουν και οι δικοί μας παππούδες πριν 90 χρόνια δεν ήταν οι τελευταίοι πρόσφυγες που έψαξαν για άλλη γη, για άλλη πατρίδα και άλλο χώμα για να ανθίσουν.
Από τα χειρότερα πράγματα η προσφυγιά. Να ξεριζώνεις τη ζωή σου για να σωθείς, να πηγαίνεις στο άγνωστο, έχοντας ένα συμβόλαιο με τον θάνατο παρακαλώντας τον απλώς να μην το τηρήσει. Στο παραμύθι «ΓΙΑΣΜΙΝ…» ο συγγραφέας καταφέρνει μέσα σε λίγες σελίδες να συμπυκνώσει το τεράστιο πρόβλημα του πολέμου και της προσφυγιάς.
ΤΡΑΓΟΥΔΙ: Προσφυγιά
Αυτή είναι η λογοτεχνία, η τέχνη του λόγου και τα παιχνίδια με τις λέξεις, που με μαστοριά ο συγγραφέας τα συνταίριαξε και απέκτησαν μια δύναμη ξεχωριστή, μια δύναμη που δίνει αισθητική αξία στην πραγματικότητα και προκαλεί συγκίνηση στον αναγνώστη.
Ο κ. Μερκούρης τα κατάφερε. Μας παρέδωσε ένα μικρό κομμάτι λογοτεχνικού λόγου που η ανάγνωση του είναι μια σύνθετη εμπειρία. Είναι στημένο πάνω στο δίπολο του καλού και του κακού, που υπάρχει σε όλα τα παραμύθια. Έχει αρχή, μέση και τέλος που μας παρουσιάζονται όχι με τη σωστή σειρά. Το μια φορά και έναν καιρό, το κομμάτι της ζωής της Γιασμίν που ήταν σαν παραμύθι, το γνωρίζουμε όταν η περιπέτεια της προσφυγιάς την άφησε μόνη, ασυνόδευτη χωρίς τα πολύτιμα της ζωής της που τη μεγάλωσαν. Το συμβόλαιο που είχαν κάνει οι γονείς της με τον θάνατο, προσπαθώντας να της εξασφαλίσουν μια καλύτερη ζωή, όπως καταλαβαίνω τηρήθηκε. Οι γονείς χάθηκαν στο όνειρο να δουν το λουλούδι τους να ανθίζει, σε άλλους τόπους, ασφαλής ανάμεσα σε άλλα λουλούδια. Όλα όσα ήταν, όλα όσα είχε και όλα όσα ένιωθε, μπορεί πια να τα κλείσει στη χούφτα της σ ένα σπασμένο μενταγιόν κάτω από ένα δανεικό αδιάβροχο που σκέπαζε το κορμάκι της.

Για μέρες περπατούσε μόνη, μόνη και κουρασμένη Ήταν το μόνο που μπορούσε να κάνει. Είχε χάσει όλα όσα είχε στη ζωή της και ετεροχρονισμένα η πλοκή του παραμυθιού μας τα παρουσιάζει μαζί με τον πόλεμο, ζωγραφίζοντας με λόγια τις μεγάλες αντιθέσεις της μικρής της ζωής. Είναι εκεί που ο πόλεμος δεν σκιάζει την ομορφιά των λόγων του πατέρα. «Μη φοβάσαι λουλούδι μου! Μη φοβάσαι γλυκιά μου! Μη φοβάσαι καλή μου…»
Με την πένα του ο συγγραφέας καταφέρνει να αγγίξει τις λεπτές ανθρώπινες σχέσεις, της αγάπης, του μητρικού και του πατρικού ενστίκτου που επιθυμεί να δώσει στο παιδί του τις καλύτερες συνθήκες να ανθίσει και με ένα ιδιαίτερο λογοτεχνικό τέχνασμα, μας τις παρουσιάζει μέσα στην αντίθεση του τρόμου του πολέμου, μας τοποθετεί στα καταφύγια δίπλα στην οικογένεια της Γιασμίν για να νοιώσουμε τον τρόμο του πολέμου αφού κατάφερε να ξυπνήσει τις δικές μας μνήμες από τότε που ήμασταν παιδιά και πέφταμε ήσυχοι για ύπνο, αφού ένας πατέρας ή μια μητέρα είχαν αφήσει στο μαξιλάρι μας ένα «Μη φοβάσαι γλυκιά μου εγώ είμαι εδώ».
Πόσα δεν θα έκαναν οι γονείς της για να την δουν να ανθίζει; Όπως κάθε γονέας κάθε παιδιού σ όλη τη γη. Πόσο τυχερή θα ήταν αν το τέρας που είχε άλλα σχέδια, δεν είχε ξυπνήσει! Από όπου και να κατάγεται η Γιασμίν είναι λατρεμένη όπως όλα τα παιδάκια του κόσμου.
ΤΡΑΓΟΥΔΙ: «Κίτρινο, μαύρο ή μελαμψό», «Ο Παλιάτσος»
Όλοι αυτοί οι πρόσφυγες δεν είχαν άλλο πράγμα διαφορετικό στις πατρίδες τους από ότι έχουμε εμείς, με τις υποστηρικτικές πολύτιμες σχέσεις στην οικογένεια, με χώρο και ουρανό, με ήλιους στη ζωή μας και φεγγάρια.
Ο συγγραφέας με την ιστορία του σαν παραμύθι, καταφέρνει να δημιουργήσει το δεσμό αναγνώστη και αναγνώσματος, που μόνο η λογοτεχνία καταφέρνει. Γιατί τα λόγια έχουν τη δύναμη να συγκινούν και να παρασύρουν, ώστε το κείμενο να συσχετίζεται με τις εμπειρίες του αναγνώστη και να ανατροφοδοτείται με τις προσδοκίες του και εκεί που όλοι διαβάζοντας το βιβλίο έχουμε νοιώσει τη Γιασμίν δική μας και ευχόμαστε το καλύτερο, έρχεται η αγάπη να δώσει έναν άλλο επίλογο, τη δυνατότητα μιας άλλης ζωής από την αρχή.
Αυτό το παραμύθι που οι υποτιθέμενες φανταστικές του εικόνες είναι εμπνευσμένες από την αληθινή, δεινή πραγματικότητα που ζουν χιλιάδες άνθρωποι στις εμπόλεμες περιοχές του πλανήτη μας, μάς εισάγει σ’ αυτή τη ζωή όπου ο πόλεμος τρέφει τα παραμύθια. Το παραμύθι έχει δύο αναγνώσεις, αυτή των λόγων και μια παράλληλη των εικόνων. Θέλω να μεταφέρετε στην εικονογράφο ότι οι λέξεις της μιλούν με την ίδια ευγλωττία που το καταφέρνουν οι λέξεις του συγγραφέα. Όσες φορές διάβασα το κείμενο, άλλες τόσες αφέθηκα να το νιώσω, μέσα από την εξαιρετική απόδοση και εικονογράφηση των συναισθημάτων στα μάτια των ανθρώπων, γιατί έχει καταφέρει να διαβάζονται οι ψυχές μέσα από μάτια που σε μαγνητίζουν . Ειδικά εκείνη της σελίδας 11 ένιωσα τα «γιατί» της Γιασμίν να μου τρυπούν την ψυχή, να ψάχνουν απαντήσεις και μη μπορώντας να τις δώσω, ονειρεύτηκα ένα μέλλον όπου ποτέ πια κανένας συγγραφέας δεν θα βρει καμία Γιασμίν για να εμπνευστεί!
Σας ευχαριστώ!




[1] Η Μαρία Πετκανοπούλου είναι νηπιαγωγός και συγγραφέας




Τετάρτη 15 Μαρτίου 2017

Η ΓΙΑΣΜΙΝ στο δημοτικό σχολείο ΠΛΑΤΕΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ


ΓΙΑΣΜΙΝ, μια ζωή από την αρχή...

...στο δημοτικό σχολείο Πλατέος Ημαθίας

Γενναιόδωρη η 15η του Μάρτη. Τα δώρα της πλούσια, η χαρά και η συγκίνηση.
Η Γιασμίν και από κοντά ο Ορφέας, η Νανά με το τρελό της αμαξίδιο και πολλοί από τους αγαπημένους μου ήρωες παιδιά μου, μαζί τους κι εγώ, ζήσαμε μοναδικές στιγμές.
Η θερμή υποδοχή και η φιλοξενία που απλόχερα μας πρόσφεραν οι μαθητές και μαθήτριες του δημοτικού σχολείου Πλατέος στην Ημαθία, μαζί και οι φωτισμένοι δάσκαλοί τους, ξεπέρασαν κάθε μου προσδοκία.
Τα φλογερά τους μάτια, τα χαρούμενα πρόσωπα, το ζεστό τους χαμόγελο, τα λόγια της καρδιάς, τα χειροκροτήματα διαρκείας, η δίψα τους για συζήτηση και κυρίως οι πολλές ουσιαστικές ερωτήσεις τους, ερωτήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών, δημιούργησαν ένα κλίμα και μια ατμόσφαιρα μοναδική. Και όλα αυτά σε ένα σχολείο πανέμορφο, άνετο, με πολύ πράσινο, με μεγάλη αυλή και χορτάρι όπου το παιχνίδι γίνεται μάθημα και το μάθημα παιχνίδι. Σ’ ένα σχολείο πολυπολιτισμικό που μαζί με τα Ελληνόπουλα φοιτούν συνοδοιπόροι στο ταξίδι τους προς τη γνώση και δεκάδες παιδιά μαθητές & μαθήτριες με διαφορετική κουλτούρα, θρησκεία, πολιτισμική ταυτότητα και χώρα καταγωγής. Σ’ ένα σχολείο που πρόσφατα άνοιξε την αγκαλιά του και φιλοξένησε με επιτυχία και για αρκετό διάστημα παιδιά πρόσφυγες από τη Συρία και που πόνεσε όταν τα αποχαιρέτησε για το ταξίδι τους προς τη Γερμανία. Σ’ ένα σχολείο όπου από την πρώτη στιγμή ως επισκέπτης εισπράτεις και αναπνέεις τον αέρα της δημιουργικότητας, αφουγκράζεσαι την αγωνία και το πάθος των εκπαιδευτικών του που καθημερινά αγωνίζονται, προκειμένου το ταξίδι των μαθητών προς τη γνώση να είναι συναρπαστικό και δημιουργικό. Σ’ ένα σχολείο που ταυτόχρονα ή και παράλληλα εκπονούνται ποικίλα εκπαιδευτικά προγράμματα. Στο σχολείο τέλος που αγαπάει το λογοτεχνικό βιβλίο και τη φιλαναγνωσία, που αγαπάει το παιδί.
Για όλα τα παραπάνω θέλω να ευχαριστήσω θερμά τα υπέροχα παιδιά, μαθητές και μαθήτριες της Τετάρτης, Πέμπτης και Έκτης τάξης του υπέροχου αυτού σχολείου. Φυσικά ευχαριστώ κι όλους τους εκπαιδευτικούς του, που ενωμένοι και δυνατοί κάνουν καθημερινά μικρά και μεγάλα θαύματα. Ιδιαίτερα να ευχαριστήσω τις δασκάλες της ΣΤ΄ τάξης κκ. Γιολάντα Κατσουπέρη & Ζωή Θεοφανοπούλου, τη δακάλα της Ε΄ τάξης κ. Δέσποινα Κιτσούλη, τη δασκάλα της Τετάρτης τάξης κ. Αλεξάνδρα Ζαπουνάκη, τις δασκάλες της Β΄ τάξης κκ. Γεωργία & Μαρία Κουτελίδα, τις εκπαιδευτικούς των Γαλλικών & Γερμανικών κκ. Παναγιώτα Υποδηματοπούλου & Ευανθία Τιτοπούρη, τους δασκάλους των τμημάτων Ένταξης & Υποδοχής κκ. Λευτέρη Κωνσταντίνου & Δημήτρη Ρέμπελο, τη δασκάλα Παράλληλης Στήριξης κ. Μαρία Παπαδοπούλου και βεβαίως την φωτισμένη και αεικίνητη, μπροστά σε όλα, διευθύντρια του σχολείου κ. Μαρία Ταχτσόγλου.

Η 15η του μηνός Μαρτίου 2017 και οι μοναδικές στιγμές που μου χαρίσατε θα μείνουν στην καρδιά μου αλησμόνητες και ανεξίτηλες.

Σάββατο 4 Φεβρουαρίου 2017

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΛΕΝΗΣ ΜΠΕΤΕΙΝΑΚΗ

ΓΙΑΣΜΙΝ, μια ζωή από την αρχή
Με δράκο άγριο, που ξερνάει φωτιά, κόκκινο και μαύρο χρώμα; Ποιος θέλει να ζει μόνος χωρίς φίλους κι αγαπημένους; Κι αυτή η διαφορετικότητα τι είναι;

γράφει η Ελένη Μπετεινάκη*
Τι σημαίνει πρόσφυγας; Τι θα πει μετανάστης; Πως μοιάζει ο πόλεμος; Με δράκο άγριο, που ξερνάει φωτιά, κόκκινο και μαύρο χρώμα; Ποιος θέλει να ζει μόνος χωρίς φίλους κι αγαπημένους; Κι αυτή η διαφορετικότητα τι είναι; Όλοι είμαστε μοναδικοί και διαφορετικοί γιατί θα πρέπει να το αποδεικνύουμε συνεχώς; Για τα Μπορώ και τα Θέλω της ζωής μας, για τις εμπειρίες και τις αναμνήσεις των παιδικών μας χρόνων.  Όλα αυτά κι αλλά πολλά έχουν τα σημερινά βιβλία. Απαντήσεις στα ερωτήματα δίνουν πάντα τα πιο αγνά και ζεστά συναισθήματα. Αγάπη χρειάζονται όλοι οι άνθρωποι για να κινηθεί το γρανάζι της ζωής κι αυτό τα παραμύθια και τα βιβλία το ξέρουν καλά!
Γιασμίν, μια ζωή από την αρχή, Μερκούριος Αυτζής, εικ :Ναταλία Καπατσούλια, εκδ. Ψυχογιός.


Μια ολοκαίνουργια κυκλοφορία γεμάτη ανθρωπιά και φαινόμενα των καιρών. Η Γιασμίν είναι ένα μικρό κορίτσι, πρόσφυγας, από μια χώρα που ο πόλεμος δεν άφησε τίποτα ζωντανό. Ούτε το σκυλάκι της την Σελήνη, ούτε ένα κτίριο, ούτε  ένα λουλούδι. Η περιπέτειά της συνεχίστηκε στα παγωμένα νερά του πελάγους που έχασε όλη της την οικογένεια. Και τώρα μόνη χωρίς να τη νοιάζει το κρύο και η βροχή περπατά σε δρόμους άλλοτε φιλόξενους και άλλοτε εχθρικούς, σε μια καινούργια χώρα. Φυλακτό της πολύτιμο ένα σπασμένο μενταγιόν και τα λόγια του πατέρα και της μητέρας της: «Μη φοβάσαι…Όλα θα πάνε καλά». Όμως είναι μικρή και φοβάται κι είναι η απώλεια δυσβάστακτη και σιωπηλή. Ώσπου απρόσμενα μια φθινοπωριάτικη νύχτα με βροχή μια νέα αγάπη θα γεμίσει την ψυχή και τη ζωή της. Ο μικρός Χνούδης, ένα σκυλί, θα είναι η αιτία να νοιώσει πάλι την θαλπωρή της οικογένειας, της φροντίδας, της έννοιας από ανθρώπους ξένους αλλά με καρδιά γεμάτη αγάπη και μεγαλείο….

Σημάδια και φαινόμενα των καιρών. Προσφυγιά, πόλεμος, απώλειες και μοναξιά. Πείνα, κακουχίες και στερήσεις αλλά και ανθρωπιά από ανθρώπους ξένους, απλούς, καθημερινούς με περίσσευμα αγάπης στην ψυχή τους. Η Γιασμίν, του Μερκούριου Αυτζή είναι ένα από τα χιλιάδες προσφυγόπουλα που υπάρχουν τούτη την στιγμή στον πλανήτη. Παιδί μονάχο, χωρίς ίχνος ελπίδας, στοργής και αγάπης, περιπλανώμενο χωρίς λόγο και χωρίς σκοπό. Η ιστορία του Μερκούριου είναι μια πρώτη προσέγγιση στο τι είναι πρόσφυγας, για μικρά παιδιά, με αφορμή τις πολλαπλές εικόνες των μέσω μαζικής Ενημέρωσης, των καθημερινών ειδήσεων και της Ανθρωπιάς που υπάρχει πια και χαρίζεται απλόχερα. Η κάθε Γιασμίν είναι εδώ για να αφυπνίζει συνειδήσεις, για να θυμίζει σε όλους μας πόσο εφήμερα είναι όλα όσα θεωρούμε δεδομένα. Μια ιστορία γεμάτη χρώματα ψυχρά και ζεστά, γεμάτη συναισθήματα θετικά κι αρνητικά. Η δύναμη της αγάπης, της ελπίδας, της νέας ζωής. Η προσφορά, ανεκτίμητη αξία που γιατρεύει κάθε λαβωμένη ψυχή. Η ύπαρξη ενός ζώου στη παιδική ή ενήλικη ζωή δρα ουσιαστικά στην συναισθηματική νοημοσύνη μικρών παιδιών αλλά και μεγαλύτερων ατόμων. Με πολύ απλό αλλά υπέροχο τρόπο δίνεται μέσα στο βιβλίο στον μικρό αναγνώστη να καταλάβει πως νικιέται ο φόβος, πως γεμίζει η μοναξιά ενός …άστεγου, πρόσφυγα, μετανάστη. Πως ξεκινάει μια νέα ζωή από μια τυχαία  συνάντηση, από μια ανθρώπινη σκέψη. Πως το να δίνεις έχει μια ξεχωριστή αξία ειδικά σε ανθρώπους που το έχουν περισσότερο ανάγκη. Κανείς δεν ξέρει τι κρύβεται στην ψυχή του κάθε ρακένδυτου, ταλαιπωρημένου, περιπλανώμενου συνανθρώπου μας. Πόσες ιστορίες, πόσα όνειρα κατεστραμμένα, πόση ζωή χαμένη. Το βιβλίο έχει εικονογραφηθεί από την Ναταλία Καπατσούλια απλά, ζωντανά και εκφραστικότατα.  Με το χρώμα του πολέμου, με τους δράκους που εξαφανίζουν τη χαρά. Με το λευκό της αθωότητας και το κόκκινο της αγάπης και της ελπίδας.
Ένα βιβλίο πολύτιμο για τις βιβλιοθήκες των σχολείων που γίνεται η αφορμή για συζητήσεις, δράσεις και αφύπνιση συνειδήσεων.

Για παιδιά από 7 χρονών…

Τρίτη 3 Ιανουαρίου 2017

ΓΙΑΣΜΙΝ μια ζωή από την αρχή

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Ένα κορίτσι, η Γιασμίν…
Ένας σκυλάκος, ο Χνούδης…
Τα βλέμματά τους θα ανταμώσουν κι αμέσως μια πολύτιμη αγάπη θ’ αρχίσει να γεννιέται.
Η Γιασμίν είναι προσφυγάκι και δεν έχει γονείς. Τους έχασε στο ταξίδι τους προς την ελευθερία…
Ο Χνούδης ζει σ’ ένα σπίτι που περισσεύει η αγάπη…
Στο σπίτι αυτό, κοντά σε ανθρώπους που ξέρουν να αγαπούν, η Γιασμίν θα αρχίσει μια ζωή από την αρχή.


ΣΚΕΨΕΙΣ  &  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ

Ο πόλεμος, η προσφυγιά και η Οδύσσεια εκατομμυρίων ανθρώπων, συνεπώς και ο ξεριζωμός εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών από τη γη που τους γέννησε, την πατρίδα τους, για έναν κόσμο άγνωστο και εντέλει αφιλόξενο είναι βαρύ και προκαλεί ποικίλα δυσάρεστα συναισθήματα.
Αμείλικτη η αγριότητα, τυφλή η καχυποψία κι επικίνδυνη η ξενοφοβία˙ αυτά αλλά και η μεγαλοψυχία των λιγοστών απλών ανθρώπων απέναντι στο δράμα με οδήγησαν στην επωφελή και δημιουργική αυτοεξορία του μυαλού μου [η φράση δάνειο από τη Λότη Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου]. Κι ήταν τότε που ως αυτοεξόριστος ένιωσα βαθιά την ανάγκη για επικοινωνία. Πώς όμως να μιλήσεις στα παιδιά για τα δεινά του κόσμου; Δεν είναι απλό ούτε εύκολο και βεβαίως ιδιαίτερα επώδυνο˙ ένας επώδυνος τοκετός η στιγμή της δημιουργίας.
Αλλά ο δημιουργός βλέπει και σχηματοποιεί από μια δική του οπτική γωνία τον κόσμο. Και η εικόνα ενός κοριτσιού σε φθινοπωρινό τοπίο που βρέθηκε τυχαία μπροστά μου, πέρα από σωτήρια, ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει τη φαντασία. Το γιασεμί κι αυτό σιμά του, με τη μεθυστική του δύναμη και ομορφιά ομόρφυνε τη σκέψη μου. Η έμπνευση ήρθε και αυτή τη φορά απρόσκλητη μα φορτωμένη, όπως κάθε φορά, με διαλεχτά μοσχεύματα. Η ελπίδα, η αισιοδοξία και η αγάπη ανέλαβαν και πάλι να καταπραΰνουν τη θλίψη. Μπόλιασαν τις ασχημάτιστες σκέψεις του μυαλού και μετέτρεψαν την απελπισία, τη δυστυχία και τον πόνο σε ένα ελπιδοφόρο αίσθημα δικαίου. Η ψυχή μου άνοιξε και αυτή τη φορά, έλαμψε το πρόσωπο, και οι σκέψεις ανεμπόδιστα ντύθηκαν λέξεις και φράσεις. Ένας χείμαρρος συναισθημάτων απέκτησε αβίαστα σχήμα και μορφή, που με τις απαιτούμενες μα απαραίτητες μικρές επεμβάσεις έγινε κείμενο.
Στο πρόσωπο της Γιασμίν εικονίζονται τα χιλιάδες παιδιά αυτού του πλανήτη που υποφέρουν εκτός όλων των άλλων δεινών και εξαιτίας του πολέμου και της προσφυγιάς.
Γιασμίν ή Γιασεμί είναι όνομα λουλουδιού. Μικρού μεν, αλλά πανέμορφου και ευωδιαστού. Και τα παιδιά, το κάθε παιδί είναι λουλούδι, από τα πιο όμορφα. Το λουλούδι και ο θησαυρός της μάνας και του πατέρα. «Λουλούδι μου!» αποκαλούσαν οι γονείς της τη Γιασμίν και σαν λουλούδι την πρόσεχαν και ήθελαν το καλύτερο γι’ αυτήν. Μέχρι και πιάνο είχαν φροντίσει να μάθει. Αλλά ο πόλεμος έκανε άλλα σχέδια. Και οι δυο γονείς για να της προσφέρουν έναν καλύτερο κόσμο άφησαν με πόνο τον τόπο τους, το βιος τους, τα όνειρά τους και πήραν το δρόμο της προσφυγιάς… Κι ας μην ήξεραν τι τους περιμένει.
Η ελπίδα και οι πανανθρώπινες διαχρονικές αξίες δε χάνουν το δρόμο τους, ανασταίνονται ξανά και ξανά. Και παραφράζοντας το στίχο του Οδυσσέα Ελύτη «τα όνειρα παίρνουν εκδίκηση και κάθε παιδί εντέλει έχει τα γραμμάρια ευτυχίας που του ανήκουν».

Μερκούριος Αυτζής
Συγγραφέας – Εκπαιδευτικός

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2015

ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

...αναδημοσίευση 4 χρόνια μετά


Αποτέλεσμα εικόνας για παιδί που διαβάζειΗ νέα σχολική χρονιά βαίνει σε τροχιά έναρξης… και το Σχολείο (το κάθε σχολείο), ως μικρογραφία της τοπικής κοινωνίας, εισπράττει και τις περισσότερες φορές καλείται να διαχειριστεί στο μέγιστο βαθμό ποικίλα κοινωνικά ζητήματα. Ζητήματα και προβλήματα που άλλοτε καθρεφτίζονται στα αθώα βλέμματα των παιδιών, και άλλοτε μεταφέρονται από αυτά ποικιλοτρόπως στο εσωτερικό του.

Όμως τίθεται το ερώτημα:
- Είναι οργανωμένο, επανδρωμένο και κατάλληλα εξοπλισμένο το σχολείο του σήμερα, προκειμένου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις πολυσύνθετες κοινωνικές και παιδαγωγικές προκλήσεις;
Η απάντηση ανήκει στον καθένα μας!
Η συγκεκριμένη ανακοίνωση δεν έχει ως στόχο να δραματοποιήσει ή να ωραιοποιήσει την όποια κατάσταση, αλλά να θέσει κάποιους προβληματισμούς που ίσως φανούν χρήσιμοι.
Φυσικά δε χωρά καμιά αμφιβολία για το τι σχολείο θέλουμε.
Ποιος δε θέλει ένα σχολείο οργανωμένο και πλήρως εξοπλισμένο με υποδομές, τους εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων στη θέση τους, τα βιβλία να περιμένουν από τον Ιούλη τους νέους μαθητές αναγνώστες και το νέο σχολικό προγραμματισμό από πριν σχεδιασμένο. Ποιος δε θέλει ένα σχολείο με ανθρώπινο πρόσωπο;
Πριν τέσσερα χρόνια η ηγεσία του υπουργείου μιλούσε για το «Νέο Σχολείο» προτάσσοντας τη ρήση «πρώτα ο μαθητής»! Τέσσερα χρόνια μετά κάθε άλλο παρά Νέο έγινε το σχολείο. Προσωπικά πιστεύω ότι ο όποιος εκπαιδευτικός σχεδιασμός οφείλει να προτάσσει όχι μόνο το "πρώτα ο μαθητής!" αλλά το «πρώτα ο άνθρωπος!»
Ο άνθρωπος εκπαιδευτικός, ο άνθρωπος μαθητής, ο άνθρωπος γονιός! Αυτοί οι τρεις πόλοι άλλωστε δεν αποτελούν το έμψυχο τρίπτυχο της ελληνικής εκπαίδευσης; Αυτοί δεν είναι οι κύριοι συντελεστές αλλά και οι τελικοί αποδέκτες της εκπαιδευτικής διαδικασίας;
Με τον άνθρωπο εκπαιδευτικό, τον άνθρωπο μαθητή, τον άνθρωπο γονιό τα σχολεία μας μπορούν και πρέπει να κάνουν βήματα εμπρός, σ’ ένα περιβάλλον όπου θα κυριαρχεί πνεύμα συνεργασίας & αλληλεγγύης, δημιουργικότητας & προόδου, σεβασμού & αγάπης, σ’ ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τους κάθε είδους συνδικαλιστικούς ή και κομματικούς δογματισμούς αλλά και απελευθερωμένο από τα κάθε λογής ατομικά συμφέροντα και εγωπαθείς ιδιοτροπίες. Σ' ένα χώρο άνετο, ευρύχωρο και πλήρως εξοπλισμένο, όπου δε θα στοιβάζονται απλά κάποια παιδιά μαθητές, αλλά οι μαθητές παιδιά μας θα μπορούν πρωτίστως να αναπνέουν και να νιώθουν ασφάλεια και βεβαίως θα βρίσκουν το χώρο και το βήμα με τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά για να αυτενεργήσουν, να δημιουργήσουν, να ολοκληρωθούν.   
Άλλωστε περί του ανθρωπίνου προσώπου της παιδείας έχουν ήδη εκφραστεί κατά καιρούς μεγάλοι παιδαγωγοί και φιλόσοφοι. Ο Ρουσσώ και ο Πεσταλότσι, η Μοντεσσόρι και ο Ρούντολφ Στάινερ, οι θεωρίες και πρακτικές των οποίων βρίσκουν εφαρμογή μέχρι και σήμερα σε πολλά σχολεία στον κόσμο.
Ο Ελβετός παιδαγωγός Ιωάννης Ερρίκος Πεσταλότσι, βασισμένος στις παιδαγωγικές αντιλήψεις του Ρουσσώ, ενδιαφέρθηκε κυρίως για τον ψυχολογικό έλεγχο της ανάπτυξης του παιδιού, ενισχύοντας τις εσωτερικές του δυνάμεις. Επιδίωξε να διαπλάσει, μέσω της πράξης και της δεξιότητας, της σωστής αγωγής και διδασκαλίας, που δε στηριζόταν μόνο στα λόγια, αλλά είχε και έμπρακτη εφαρμογή, πολίτες με ηθικές και κοινωνικές βάσεις, απελευθερωμένους και αυθόρμητους.
Επίσης σύμφωνα με την Ιταλίδα παιδαγωγό Μαρία Μοντεσσόρι, οι βασικές αρχές της εκπαίδευσης είναι:
  • Ο σεβασμός στην προσωπικότητα του παιδιού και η ελευθερία του που θα βγει από την πειθαρχία.
  • Η εσωτερική και εξωτερική τάξη στη συγκρότηση του ανθρώπου.
  • Ο σεβασμός στο έμψυχο και άψυχο περιβάλλον.
  • Η ατομική προσπάθεια αλλά και η καλή συνεργασία με τον κόσμο του περιβάλλοντος.
·            Η μάθηση μέσω της έρευνας που θα δώσει τη χαρά για τη δουλειά και την ικανοποίηση για το αποτέλεσμα.
·            Η παντοειδής άσκηση για την απόκτηση δυνατοτήτων.
·            Ικανός άνθρωπος ίσον ευτυχής άνθρωπος.
Ενώ κατά τον Αυστριακό φιλόσοφο Ρούντολφ Στάινερ, η μάθηση είναι διεπιστημονική, με ενσωμάτωση της καλλιτεχνικής πρακτικής. Η Waldorf εκπαίδευση, της οποίας είναι ο θεμελιωτής, δίνει έμφαση στο ρόλο της φαντασίας, στην ανάπτυξη μιας νοοτροπίας που περιλαμβάνει τη δημιουργικότητα στην ολότητά της. Αποσκοπεί δε να προσφέρει στους νέους τη βάση πάνω στην οποία θα αναπτυχθούν ελεύθερα και ηθικά υπεύθυνα, προκειμένου να γίνουν ολοκληρωμένα άτομα. Να βοηθήσει κάθε παιδί να φέρει εις πέρας το μοναδικό πεπρωμένο του, η ύπαρξη του οποίου ξεκινάει από την ανθρωποσοφία.
Ας αναλογιστούμε λοιπόν κι ας επενδύσουμε στο κεφάλαιο «άνθρωπος» με ό,τι αυτό σημαίνει.
Πρωτίστως αυτό σημαίνει ένα ιδανικό και αισθητικά ευχάριστο σχολικό περιβάλλον.
Αναλυτικότερα, σε ό,τι αφορά την χωροταξική οργάνωση του σχολείου, με πρωτοβουλίες και την ενεργή συμμετοχή του Συλλόγου Διδασκόντων και του διευθυντή αλλά και την ουσιαστική υποστήριξη όλων των φορέων (της δημοτικής αρχής, του Συλλόγου Γονέων, των Προϊσταμένων,  άλλων υπηρεσιών και Μ.Κ.Ο) το σχολείο γίνεται το εργαστήρι αναζήτησης της γνώσης, η χαρά της δημιουργίας και του παιχνιδιού, ο χώρος της ισόρροπης και σφαιρικής ανάπτυξης της προσωπικότητας του νέου ανθρώπου. Με αίθουσες αισθητικά άνετες, ζεστές, όμορφες, εξοπλισμένες κατάλληλα και δικτυωμένες για την πληρέστερη αξιοποίηση των υπηρεσιών των Νέων Τεχνολογιών και της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Με αναβαθμισμένο και αναμορφωμένο το ολοήμερο σχολείο- στην προοπτική του νέου Ολοήμερου, ώστε να αποκτήσει ουσιαστικότερο περιεχόμενο και να επιτελέσει σωστά τον παιδαγωγικό και κοινωνικό του ρόλο. Με περισσότερο πράσινο στο προαύλιο του σχολείου και ταυτόχρονη εκπόνηση προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Αγωγής. Κατά την εφαρμογή τους οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί με βιωματικό τρόπο και ομαδοσυνεργατικό πνεύμα, σε συνεργασία με τις διάφορες περιβαλλοντικές οργανώσεις, θα είναι σε θέση αφενός να μεταμορφώσουν το χώρο δράσης τους αφετέρου να αλλάξουν νοοτροπίες, να καλλιεργήσουν την αισθητική τους και να αποκτήσουν περιβαλλοντική συνείδηση.
Για τον άνθρωπο μαθητή, ο χώρος του σχολείου θα πρέπει να είναι οικείος και τέλεια εξοπλισμένος. Αυτό σημαίνει ότι ο μαθητής θα πρέπει να νιώθει ασφάλεια, σιγουριά, εμπιστοσύνη, ότι μπορεί να εκφράζεται δίχως ντροπή, αναστολές ή φόβο. Να έχει ίσες ευκαιρίες και δίκαιη αντιμετώπιση στην προσπάθειά του να κατακτήσει τη γνώση. Να αξιοποιεί και να αναπτύσσει, χωρίς διακρίσεις και στο μέγιστο βαθμό, τις δεξιότητες και τις ικανότητές του. Να αναπτύσσει αυτόνομη δράση, συλλογικό πνεύμα και περιβαλλοντική συνείδηση. Μέσα από την υλοποίηση διαφόρων καινοτόμων προγραμμάτων και με την ενεργή συμμετοχή του να έρχεται σε επαφή με όλα τα αγαθά του πολιτισμού (το λογοτεχνικό βιβλίο, τη μουσική, το θέατρο κλπ.), να καλλιεργεί την κριτική σκέψη και τη συναισθηματική του νοημοσύνη. Να έχει άμεση και αποτελεσματική πρόσβαση στις Νέες Τεχνολογίες. Και όλα αυτά, αφού βεβαίως εξασφαλίσει πρώτα η οικογένειά του τα του ζειν, αφού πρώτα ο μαθητής του Ολοήμερου, για να αναφέρω ένα παράδειγμα, έχει εξασφαλισμένο το μεσημεριανό του ζεστό μαγειρευτό φαγητό και δε μένει σε αρκετές περιπτώσεις νηστικό. 
Για τον άνθρωπο εκπαιδευτικό: Το σχολείο θα πρέπει επίσης να είναι η προέκταση του σπιτιού του. Ο χώρος όπου εκτός από το να εργάζεται αρκετές ώρες την ημέρα να μπορεί να εκφράζεται και να δημιουργεί ελεύθερα, έχοντας υψηλό το αίσθημα ευθύνης, ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Ο χώρος όπου σεβόμενος τους συναδέλφους του και το έργο τους, να προετοιμάζεται και να δρα ανεμπόδιστα, πάντα στα πλαίσια των κείμενων διατάξεων και να θέλει να μένει στο χώρο πέρα από τη λήξη του ωραρίου του. Για να είναι μάλιστα περισσότερο αποτελεσματικός, θα πρέπει σε συνεργασία με τους Σχολικούς Συμβούλους να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε αποδοτικότερες μορφές επιμόρφωσής του για περαιτέρω επιστημονική και επαγγελματική κατάρτιση, προκειμένου να διαμορφώσει αποτελεσματικότερες εκπαιδευτικές παρεμβάσεις προς όφελος των μαθητών. Προηγουμένως όμως θα πρέπει να έχει εξασφαλισμένα τόσο για τον εαυτό του αλλά πρωτίστως για τους μαθητές του τα αυτονόητα. 
Σημαίνει τέλος ένα σχολείο ανοιχτό στην Κοινωνία. Στην περίπτωση αυτή το σχολείο αξιοποιώντας το θεσμικό του ρόλο συνεργάζεται με όλους τους φορείς της πόλης και ενεργοποιεί προς όφελος των μαθητών και της προόδου όλες τις δυνάμεις. Οι «πύλες» ανοίγουν, το σχολείο αξιοποιεί τα χαρακτηριστικά του τόπου, τις εμπειρίες, τις γνώσεις, τις δημιουργικές ιδέες και τα μεγάλα αποθέματα τόλμης. Και οι γονείς των παιδιών  μέσω των Συλλόγων τους αλλά και ατομικά, σεβόμενοι τους διακριτούς ρόλους, προσφέρουν εθελοντική εργασία, όποτε και όπου τους ζητηθεί, τόσο στους χώρους εστίασης & της δανειστικής βιβλιοθήκης όσο και στους χώρους υλοποίησης των διαφόρων προγραμμάτων (φυσικά εννοείται ότι προηγουμένως έχουν λύσει τα οικονομικά τους και δε βασανίζονται από την οικονομική κρίση). Φυσικά, το σχολείο ενθαρρύνει και υποστηρίζει κάθε πρωτοβουλία συναδέλφου που αποσκοπεί στην εξωστρέφεια και τη σύνδεση του εκπαιδευτικού έργου με τις ευρύτερες ανάγκες και τις απαιτήσεις της τοπικής κοινωνίας.

Μερκούριος Αυτζής
Εκπ/κός – Συγγραφέας

Παρασκευή 30 Μαΐου 2014

ΤΡΕΛΟ ΜΟΥ ΑΜΑΞΙΔΙΟ

Λίγα λόγια για το βιβλίο

 
Είμαι ο Σούζας, το αμαξίδιο της Νανάς και σας πληροφορώ πως είμαι πολύ περήφανος γι’ αυτό. Η Νανά είναι η έμπνευση, είναι η ζωή μου. 
Μαζί πετάμε από το ένα κτίριο στο άλλο… 
Πηδάμε από πλατεία σε πλατεία… Τσουλάμε σαν τελεφερίκ… 
Και ξεπερνάμε τα εμπόδια της πόλης. 
Ποια εμπόδια; Μα… 
Θα τα βρείτε στην ιστορία αυτού του βιβλίου και ποιος ξέρει; Με τη βοήθειά σας όλα μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο. 
Ελάτε, λοιπόν! Σας περιμένω να μας γνωρίσετε! 
Και μαζί να γνωρίσουμε και τα άλλα υπέροχα βιβλία του συγγραφέα.
 

Σάββατο 29 Μαρτίου 2014

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΑΠΟΝΟΜΗ ΒΡΑΒΕΙΩΝ

Αγαπητοί/ες φίλοι/ες,

Σας προσκαλούμε στην ετήσια γιορτή της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου στις 2 Απριλίου, όπου θα απονεμηθούν τα βραβεία του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ (Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου) (περισσότερες  πληροφορίες στην επισυναπτόμενη πρόσκληση).
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Με ιδιαίτερη χαρά σάς προσκαλούμε
στην τελετή απονομής βραβείων 2014,
που οργανώνει το Ελληνικό Τμήμα ΙΒΒΥ -
Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου,
στις 2 Απριλίου 2014,
στο Θέατρο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης
με αφορμή τον εορτασμό
της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου.


Ώρα έναρξης: 19:30
Είσοδος ελεύθερη

Θέατρο Ελληνοαμερικανικής Ένωσης
Μασσαλίας 22, 10680 Aθήνα • Tηλ.:
2103680900
http://www.hau.gr
Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου
Μπουμπουλίνας 28, Αθήνα • Tηλ.:
210.82.22.296
www.greekibby.gr  • kyklos@greekibby.gr

         Επίσης, μην ξεχάσετε να ψηφίσετε για την ανάδειξη των βραβείων σύμφωνα με τις προδιαγραφές που αναφέρονται αναλυτικά στην ιστοσελίδα μας www.greekibby.gr

 

Πέμπτη 20 Μαρτίου 2014

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 2014

Το 2014 υπεύθυνο για το υλικό του εορτασμού είναι το Τμήμα της Ιρλανδίας.
Στην Ελλάδα, όπως κάθε χρόνο, το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ/ Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, φρόντισε να μεταφραστεί το μήνυμα στα ελληνικά και παρότρυνε τους φορείς που ενδιαφέρονται για τα παιδιά και τα βιβλία τους να συμβάλουν στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου. Η αφίσα με το μήνυμα τυπώθηκε στα ελληνικά με χορηγό τις εκδόσεις Ψυχογιός και διανέμεται με τη φροντίδα τους. Το φετινό μήνυμα μετάφρασε στα ελληνικά η Επίτιμη Πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ, η συγγραφέας κ. Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου.
 
Η ΑΦΙΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ
 
 
 
 
Την αφίσα τη φιλοτέχνησε η Niamh Sharkey, πολυβραβευμένη Ιρλανδή εικονογράφος, συγγραφέας και δημιουργός κινουμένων σχεδίων που έχουν προβληθεί στην τηλεόραση. Τα βιβλία της έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 20 γλώσσες. Κατοικεί στο Δουβλίνο με την οικογένειά της.
 
ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ
 
Το μήνυμα το έγραψε η πολυβραβευμένη Ιρλανδή συγγραφέας Siobhán Parkinson, που κατοικεί στο Δουβλίνο. ΄Εχει γράψει περισσότερα από 25 βιβλία, αρκετά από τα οποία έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. ΄Εχει υπηρετήσει στην ΙΒΒΥ ως συνυπεύθυνη της έκδοσης του περιοδικού Bookbird και τώρα ασχολείται με την έκδοση παιδικών βιβλίων, καθώς και με τη διδασκαλία δημιουργικής γραφής. Συνεργάζεται με πολλά σχολεία και φροντίζει ιδιαίτερα τα παιδιά με ειδικές ανάγκες.
 
 
Γράμμα στα παιδιά του κόσμου - Siobhán Parkinson (Ιρλανδία)
Συχνά οι αναγνώστες ρωτούν τους συγγραφείς πώς γίνεται και γράφουν τις ιστορίες τους – από πού έρχονται οι ιδέες ; Από τη φαντασία μου, απαντάει ο συγγραφέας. Α, μάλιστα, μπορεί να πουν οι αναγνώστες. Αλλά πού είναι η φαντασία σας, κι από τι είναι φτιαγμένη, κι έχουν όλοι φαντασία;
Α, λέει τότε ο συγγραφέας, η φαντασία είναι μέσα στο κεφάλι μου βέβαια και είναι φτιαγμένη από εικόνες και λέξεις, αναμνήσεις και ίχνη από άλλες ιστορίες και λέξεις, κομμάτια από πράγματα και μελωδίες και σκέψεις και πρόσωπα και τέρατα και σχήματα και λέξεις, κινήσεις και λέξεις, κύματα και αραβουργήματα και τοπία και λέξεις, αρώματα και αισθήματα και χρώματα και ρίμες και μικρούς ήχους και ξαφνικούς θορύβους και γεύσεις κι εκρήξεις ενέργειας και γρίφους και αύρες και λέξεις. Και στροβιλίζονται όλα εκεί μέσα και τραγουδούν κι αλλάζουν διαρκώς σαν τα βλέπεις από καλειδοσκόπιο κι αιωρούνται και κάθονται και σκέφτονται και τσιγκλούν το κεφάλι.
Βέβαια φαντασία έχει ο καθένας, διαφορετικά δε θα μπορούσαμε να ονειρευόμαστε. Η φαντασία του καθενός, ωστόσο, δεν έχει μέσα της το ίδιο υλικό. Στους μάγειρες ίσως περιέχει γεύσεις κυρίως και στους ζωγράφους χρώματα και σχήματα κυρίως. Όμως η φαντασία των συγγραφέων είναι γεμάτη κυρίως από λέξεις. Με λέξεις λειτουργεί επίσης και η φαντασία εκείνων που διαβάζουν ή ακούνε ιστορίες. Η φαντασία του συγγραφέα πλάθει και ανακατεύει και φτιάχνει ιδέες και ήχους και φωνές και χαρακτήρες και γεγονότα μέσα στην ιστορία∙ και η ιστορία είναι φτιαγμένη από λέξεις και μόνο, στρατιές από κουλουριαστά σημαδάκια που γεμίζουν τις σελίδες. Έρχεται τότε ο αναγνώστης και τα σημαδάκια ζωντανεύουν. Μένουν στη σελίδα, εξακολουθούν να μοιάζουν με στρατιές, αλλά τρεχοβολούν και στη φαντασία του αναγνώστη και ο αναγνώστης τώρα σχηματίζει και συνδέει έτσι τις λέξεις, ώστε η ιστορία να εκτυλίσσεται μέσα στο δικό του ή στο δικό της το κεφάλι, όπως έκανε κάποτε στο κεφάλι του συγγραφέα.
Αυτός είναι ο λόγος που ο αναγνώστης είναι εξίσου σημαντικός για την ιστορία με το συγγραφέα. Υπάρχει μόνο ένας συγγραφέας για κάθε ιστορία, υπάρχουν όμως εκατοντάδες ή χιλιάδες ή μπορεί και εκατομμύρια αναγνώστες, που διαβάζουν στη γλώσσα του συγγραφέα, ή σε άλλες γλώσσες στις οποίες μπορεί να έχει μεταφραστεί. Χωρίς τον συγγραφέα η ιστορία δε θα είχε γεννηθεί ποτέ. Αλλά χωρίς τις χιλιάδες των αναγνωστών σε όλο τον κόσμο, η ιστορία δεν θα είχε ζήσει όλες τις ζωές που θα μπορούσε να ζήσει.
Κάθε αναγνώστης μιας ιστορίας έχει κάτι κοινό με κάθε άλλο αναγνώστη της. Ξεχωριστά ο καθένας, αλλά και μαζί κατά κάποιον τρόπο, ξαναδημιουργούν την ιστορία του συγγραφέα στη δική τους φαντασία - μια πράξη που είναι ταυτόχρονα ιδιωτική και δημόσια, προσωπική και κοινή, ατομική και διεθνής. Κι αυτό ίσως είναι ό,τι καλύτερο μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι.
Συνεχίστε να διαβάζετε!

Τρίτη 11 Φεβρουαρίου 2014

2004 - 2014: 10 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ...

Φέτος κλείνουν δέκα χρόνια από την έκδοση και πρώτη κυκλοφορία του "ΘΕΛΩ ΜΟΝΟ ΝΑ ΠΑΙΞΩ ΜΑΖΙ ΣΟΥ"...  Ενός βιβλίου που επιχείρησε να μιλήσει απροκάλυπτα για τη διαφορετικότητα. Τη διαφορετικότητα ενός παιδιού με σύνδρομο Ντάουν, του Μάνου, ήρωα του βιβλίου. Και που σε χρόνο Ενεστώτα  πρόβαλε ένα απλό και συνάμα σημαντικό δικαίωμα. Το δικαίωμα στο παιχνίδι.
Ο τίτλος του μια επιθυμία, ένα "ΘΕΛΩ".
Θέλω μόνο να παίξω μαζί σου".
Τίποτα περισσότερο, μα και τίποτα λιγότερο.

Και μετά...

Μεσολάβησαν δέκα χρόνια απόλυτης δημιουργίας, πληρότητας, ποικίλων συναισθημάτων, χαράς, ευτυχίας, ικανοποίησης, αλλά και δυσαρέσκειας, θλίψης, απογοήτευσης... Χρόνια καλά και χρόνια δύσκολα.
Δυστυχώς, από το  2010 που  τα Ελληνικά Γράμματα έπαψαν να υπάρχουν, έπαψε να κυκλοφορεί και το βιβλίο. Ο Μάνος έμεινε μόνος. Εγκλωβίστηκε στην αρχειοθήκη του ηλεκτρονικού υπολογιστή μου και δίχως καινούριους φίλους δεν έχει πια τη δυνατότητα να ικανοποιήσει την επιθυμία του να παίξει. Όπως και πολλά άλλα παιδιά με διαφορετικότητα μένει στο περιθώριο, βυθισμένος στο δικό του κόσμο...
 
Γιατί τα γράφω τώρα όλα αυτά;
Μόλις προχθές, Κυριακή 9/2/2014, έλαβα στα χέρια μου την κριτική που η Αγγελική Βαρελλά είχε κάνει τότε στην πρώτη παρουσίαση του βιβλίου.
Αυτή με έκανε να αναπολήσω και...

Τέλος πάντων, σας την παραθέτω αυτούσια, με γράμματα γραμμένα στη γραφομηχανή της: 

 
Aγγελική Βαρελλά
 
Θέλω μόνο να παίξω μαζί σου
Μερκούρ
ιος Αυτζής
 
ο κ. Aυτζής με το καινούριο του βιβλίο κάνει μια βουτιά
στα " βαθιά νερά", σ' ένα δύσκολο θέμα: τη συνύπ
αρξη
" φυσιολογικών" παιδιών με άτομο "διαφορετικό". Συγκεκριμένα,
η διαφορά εδώ έγκειται στο ότι το διαφο
ρ
ετικό παιδί έχει
"σύν
δρ
ομο ντάουν"
ο κ. Aυτζής είναι ένας, ανήσυχος δάσκαλος και συγγραφέας
~
κι αυτό είναι το σημαντικό. Γιατί προσπαθεί κάθε φορά να ανε-
βαίνει ένα σκαλοπάτι στη θεματολογία της παιδικής λογοτεχνίας,
όπου ο ί
διος τάχτηκε να υπηρ
ετήσει.
Εμείς, στη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά τον εντοπίσαμε
μέσα από τους διαγωνισμ
ούς μας πριν από χρόνια, όταν υπηρ
ετούσε
στη Γερμ
ανία, σε μια κωμόπο
λη με δύσκολο όνομα, κοντά στη
Στουτγάρδη (Νεκαρτένσλιγκεν την έλεγαν) που ιδρώσαμε να
την μάθoυμε.
ο κ. Αυτζής έχει μεγάλη αγάπη για το θέατρο κι από κει
μακριά πήρε μέ
ρος σ' ένα θεατρικό μας διαγωνισμό, μ' ένα έργο
που ο τίτλος του ήταν: " Αν τα παιδιά χτίζαν το αύριο". Ένα
έ
ργο με έγνοια για την προστασία του περιβ
άλλοντος, όπου
εκμεταλλευότ
αν σκηνικά το εύρημα της προσωπο
ποίησης των φυσικών
αποβλήτων.
Η Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά λειτουργεί πολλές
φο
ρές με το ένστικτο και με το αίσθημα της ενθάρρ
υνσης.
Σ' αυτόν τον δάσκ
αλο που πάλευε στη Γερμανία, διακρ
ίναμε κάτι
που μας έκανε να του δώσουμε με την κ
αρδ
ιά μας για να τον
ενθαρρύνουμε μια εύφημη μνεία. Νομίζω ότι ήτ
αν καθαρ
ιστικό,
γιατί από τότε είχε τ' αυτιά και τ
α. μάτια ορθάνοικτα, ν' α
κούει,
να
μαθαίνει και να αφομοιώνει όσα γίνονταν στην πατρίδα
για το παιδικό βιβλίο.
Όταν τέλειωσε την πενταετή του απόσπαση στα ξένα,
επανήλθε με τη γυναίκα του στην
Ελλάδα κι άρχισε να συγγράφει
να προσπαθεί και φυσικά να στέλνει κατά καιρούς - με ψευδώνυμο
ό
πως είναι καθιερωμένο - τα έργα του στη Συντροφιά. Πήρε Έπα
ινο
πή
ρε και βραβείο, κι αφού πια επιβεβαιώθηκε αρκούντως, τρά
βηξε
το μ
οναχικό του δρόμο με θέματα για το περιβάλλον, τις παραδ
ό-
σεις, τους κ
αλικάντζαρους, τα βιβλία, τις μαμά
δες που πάνε
σχολείο κ.ά.
Ήθελα να εξηγήσω γιατί τον χαρακτήρισα ανήσυχο δάσκαλο και συγγραφέα γι αυτό έκρινα απαραίτητο να κάνω αυτή τη μικρή βιογραφική εισαγωγή.                                                                                       
Είμαι εδώ για να σχολιάσω το καινούριο του βιβλίο κοινωνι-
κού προβληματισμού. Ο τίτλος του πολύ επιτυχημένος. Αναδεικνύει τη λαχτάρα του "διαφορετικού" παιδιού να παίξει με τ
α
γειτονόπουλά του. Εκείνο το "μόνο" είναι ευρηματικό και
εν πολλοίς συγκινητικό. Και το διαφορετικό παιδί θέλει παρέα
στο
παιχνίδι για να το απολαύσει, όπως κάθε παιδί.
Η αφήγηση στον ενεστώτα. Όλα γίνονται τώρα, σαν να τα
βλέπουμε μπροστά μας.. Με ύφος λιτό, χωρίς περιττά παραγεμ
ί-
σ
ματα, διαγράφονται οι χαρακτήρες των τριών πρ
ωταγωνιστών,
των τ
ριών δηλαδή παιδ
ιών.
Ο Μάνος είναι ένα μογγολάκι, πάντα χαμογελαστό, έτοιμο
να
κάνει φιλίες. Απόλυτα σωστός και φυσιολογικός. Και μό
νο
που
παίζει τα μάτια του σπιθίζουν από χαρά.
Αντίθετα, η συμπεριφορά των δύο φυσιολογικών παιδιών,
της
Άννας-Μαρίας και του Αλέξη, είναι τελείως αρνητική.
Η Άννα-Mαρία δείχνει με κάθε τρόπο την αντιπάθειά της γι'
αυτό το παιδί, την ενοχλεί, προσπαθεί να το απο
φύγει, και
βέβαια προτιμά τον Αλέξη, τον ψιλόλιγνο, ξανθό της γείτονα
,
τον α
ρχηγό στα παιχνίδια της παρέας που όμ
ως στη συνέχεια
αποκ
αλύπτεται παλικάρι της φα
κής.
Από την περιγραφή του σκηνικού, ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται
ότι το επεισόδιο συμβαίνει σε μια εξοχική τοποθεσία
. Το
μ
αρτυρούν και το βεβαιώνουν ο φράχτης με τα βατόμουρα
, το
ποταμάκι, τα λιμνάζοντα νερά με τα νούφαρα,οι βάτραχοι,οι πεταλούδες στις όχθες, οι καλαμιές.
Τo "διαφορετικό" παιδί, ο Μάνος έχει άμεση σχέση με τη
φύση.
Είναι θαρρείς ενσωματωμένο μαζί της. Δεν φοβάται
να
πιάσει μικ
ρές σαύρες. Έχει ανακαλύψει αμέτρ
ητες πεταλούδες
σ' έν
α σημείο πίσω από τα δέντρα, τη στιγμή που τα
άλλα δυο
π
αιδιά έχουν προμηθευτεί απόχες για να τις σκλαβώσουν.
Ο Μάνος αντιδρά. Τους δίνει ένα οικολογικό μάθημα,
αυθόρμητο, που κ
ανένας δεν τουυυ υπέβα
λε. Οι πεταλούδες
ψοφάνε όταν τις πι
άσεις. Χαλάνε τα
φτερά τους. Τους το
λέει με τον
τρόπο του, με συντομία
, με την γλωσσική του
αδυναμία.
Ύστερα από διάφορα που εκτυλίσσονται στη βόλτα στο
ποτάμι, τελικ
ά η συμφιλίωση επέρχεται. Τα τρία πα
ιδιά
γίνοντ
αι ενσυνείδητα μια φιλική παρέα. Βρέχουν τα πόδια το
υς
στο ποταμάκι κι ο
Μάνος με την αγνότητα και την αθωότητά
του βρίσκει την ευκαιρία να εκφράσει το θαυμασμό του για
την ομορφιά που βλέπει στα πρόσωπα των άλλων δύο παιδιών,
καθώς τα μουτ
ράκια τους καθρεφτίζονται στο νερό.
Στο βιβλίο υπάρχουν και δύο μητέρες.
Για τον επιπόλαιο αναγνώστη εμφανίζεται μόνο η μία.
Η μητέρα. της Άννας-Μαρίας από την πρώτη κιόλας σελίδα την
π
ροτρέπει:
n Να είσαι καλή με το Μάνο και να παίζετε οι δυο
σας:"
Για τον Προσεκτικό όμως αναγνώστη υπάρχει κα η μητέρα
του
Μάνου, αθέατη, απόλυτα όμως θεατή με το ρόλο που έχει

παίξει στο μεγάλωμα του παιδιού της. Ο Μ
άνος έχει καλή
κοινωνική συμπεριφoρά, γιατί η μητέ
ρα του, η οικογέ
νειά του,
αν θέλετε, δεν τον έχει
κλείσει στο σπίτι, πίσω από τις
κου
ρτίνες για διάφορους κοινωνικούς λόγους, όπως συνηθίζεται

στην Ελλάδα. Τον έχει αφήσει
να "κυκλοφορ
εί", όπως τα
"φυσιολογικά" π
αιδιά, να παίζει με τα χαλίκια στο πεζοδρ
όμιο,
να βουτά τα ποδα
ράκια το
υ στο ποτάμι, να μιλά με τα βατρ
άχια
και τ
ις πεταλούδες, να κάνει ακόμα και φάρσες. Έχει α
πεγκλωβίσει το παιδί. Έχει κάνει τα σωστά προς τα έξω ανοίγματα.
Η συμπεριφoρά των δύο μαμάδων στο βιβλίο του κ. Αυτζή είναι άψογη. Συμπεριφέρονται όμως όλες οι μητέρες το ίδιο;
Το περιεχόμενο του βιβλίου θέτει επί τάπητος ένα μείζον
θέμα. Πόσο είναι άραγε δυνατή η συνύπαρξη παιδιών, όταν
υπάρχουν γνωστικά και γλωσσικά προβλήματα και πολλές φορές
διεγερτική συμπεριφο
ρά σε μια τάξη, σ' ένα χώρο, σε μια γειτονιά;
Από τη λίγη εμπειρία μου, γνωρίζω ότι τα " κανονικά"
παιδιά
σ
' ένα μεγάλο ποσοστό είναι. «ώριμα» να αγκαλιάσουν
οποιαδήποτε διαφορά τούς επισημανθεί με σωστό τρόπο από
του
ς
δασκάλους ή από γονείς.
Αυτό το βιβλίο διδάσκει ένα τρόπο. Πολύ λίγα παιδιά γνωρί-
ζουν τι σημαίνει παι
δί με σύνδρομο ντάουν.
ο
ζωγράφος του
βιβλίου, ο κ. Νικόλας
Ανδρικόπουλος, έχει πετύχει τέλεια
την αναπαράσταση ενός τέτοιου παιδιoύ.
Κάποιος λoιπόν πρέπει να τους το εξηγήσει, να γνωρίσουν
το π
ρόβλημα και μετά από συζήτηση και επιχειρηματολογία
να το στηρίξουν. Να καταλάβουν ότι πρωταρχικό έργο για
μας είναι να ενσωματωθούν τα διαφορετικά παιδιά στην κοινωνία.
Τα παιδιά είναι πλάσματα που προετοιμάζονται να γίνουν
μεγάλοι. Εμείς οι
μεγάλοι
είμαστε εκείνοι που θα τα κατευθύ-
νουμε αποφασιστικά να μεγαλώσ
ουν. Κατά ένα μεγάλο ποσοστό
τα παιδιά αναπτύσσονται και εξελίσσοντα
ι ανάλογα με τη δική
μας ευφυΐα. Την ευφυΐα των μεγάλων, δηλαδή το πε
ρ
ιβάλλον
του. Τα παιδιά μαθαίνουν από τον τρόπο που ζουν.
Δέει ένα ωραίo κείμενο:
Αν ένα παιδί ζει με κριτική, μαθαίνει να καταδικάζει.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην έχθρα, μαθαίνει να καβγαδίζει.
Αν ζει μέσα στην ειρωνεία, μαθαίνει να είναι ντροπαλό.
Αν ζει μέσα στην κατανόηση, μαθαίνει να είναι υπομονετικό.
Αν ζει μέσα στην ενθάρρυνση, μαθαίνει την εμπιστοσύνη,
Αν ζει μέσα στην παραδοχή και τη φιλία,
μαθαίνει να βρίσκει την αγάπη στον κόσμο.
Το βιβλίο του κ. Αυτζή εκεί αποσκοπεί. Εκεί καταλήγει.
Με την παραδοχή και τη φιλία τα γειτονόπουλα βρίσκουν την
αγάπη και τον τρόπο να συνυπάρξουν.
Ακούστε μια από τις τελευταίες παραγράφους:
"Ξαφνικά ένα πλατς από κάτι απρόσμενο ταράζει την ησυχία
του νερού. Πάνω του σχηματίζονται περίεργοι κύκλοι πο
υ
μεγ
αλώνουν. Τα πρόσωπα της Άννας Mαρίας και του Αλέξη αρ
-
χίζ
ουν να γίνονται αλλιώτικα, να δείχνουν σαν του Μάνου.
Το κορίτσι τρομάζει, το ίδιο και το αγόρι. Δεν αντέχουν στο θέαμα. Αμήχανα κρύβoυν τα πρόσωπά τους στις παλάμες τους.
-
Μην κύβετε πρόσωπό σας: Ένα βαταχάκι ήταν, έφυε, τους
λέει ο Μάνος ατάραχος. Ελάτε! Σας αγαπάω!"
Τα παιδιά τρομάζουν διαπιστώνοντας ότι θα μπορούσαν
κι ε
κείνα να έχουν αλλιώτικο πρόσωπο, να είναι κι εκείν
α
μογγολάκια.
Δεν γράφονται πολλά τέτοια βιβλία, στην Ελλάδα τουλάχιστον.
Είναι θέματα ταμπού, θέματα που καίνε. Δύσκολα θέματα.
Το « Θέλω μόνο να παίξω μαζί σου" είναι από μόνο του ένα
δείγμα αλλαγής αντιλήψεων απέναντι στο παιδ
ί με ειδικές
αν
άγκες. Δείχνει να συντελείται μία πρόοδος, πρόοδος πο
υ
γίνετ
αι με πολύ αργά βήματα και στο κοινωνικό κατεστημένο
,
αλλά πάντως γίνεται.
Οι συγγραφείς μέσα στην πλοκή του έργου δεν αντιμετωπίζουν
το π
αιδί με ειδικές ανάγκες με όλες τις ιδιότητες πο
υ έχει,
αλλά
κάπως συγκαλυμμένα. Εδώ συμβαίνει το αντίθετο. Καμιά 
δεν κρύβεται. Τα μάτια, η πλακουτσωτή μύτη, η αδυναμία
της
ομιλίας. Ο Μάνος όμως με τις λίγες νοητικές ικανότητες, έχε
ι
καλύτερη κοινωνική συμπεριφoρά από τα άλλα παιδιά, τα "φυσιολογικά"
.
Επειδή πιστεύω ότι κάθε βιβλίο έχει το δικό του αστέρι, εύχομαι
το
αστεράκι του Μάνου να είναι πολύ φωτεινό και να διαγράψει
μια λαμπερή πορεία στον ουρανό των παιδικών βιβλίων.